- Mae ymchwil newydd yn datgelu bod 51% o oedolion yng Nghymru yn treulio llai na dwy awr yr wythnos mewn natur.
- Er gwaethaf hyn, mae 80% yn dweud bod treulio amser mewn natur yn helpu eu lles, tra bod gan 73% fynediad hawdd at fannau gwyrdd neu naturiol.
- Mae Eden Project yn lansio AmserGwyrdd17, gan annog pobl yng Nghasnewydd a ledled y DU i dreulio o leiaf 17 munud y dydd mewn natur.
- Mae gwirfoddolwyr o Ymddiriedolaeth Natur Gwent eisoes yn dangos sut y gall cysylltu â natur a'i diogelu gefnogi cymunedau a'r byd naturiol.
Mae'r ymchwil sydd newydd ei gomisiynu gan Eden Project yn tynnu sylw at ddatgysylltiad rhwng mynediad at natur, dealltwriaeth o'r manteision a faint o amser y mae pobl yn ei dreulio ynddo mewn gwirionedd.
Ar draws Cymru, mae 80% yn dweud bod treulio amser mewn natur yn helpu eu lles, tra bod 73% yn nodi bod ganddynt fynediad hawdd iawn neu gymharol hawdd i fannau gwyrdd neu naturiol.
I gyd-fynd â blwyddyn pen-blwydd yr elusen yn 25 oed, mae Eden Project yn gweithio gydag Ymddiriedolaeth Natur Gwent a phartneriaid eraill i gyflwyno Natur: Cysylltiadau ac Adferiad - rhaglen tair blynedd sy'n cysylltu pobl â natur i hybu iechyd a lles, gan roi'r sgiliau a'r hyder i gymunedau i gymryd camau cadarnhaol dros yr hinsawdd yn lleol.
Mae AmserGwyrdd17 yn rhan o'r rhaglen a dyma'r genhadaeth a lansiwyd yr wythnos hon i wneud 17 munud mewn natur mor arferol â chael eich pump y dydd neu wneud 10,000 cam.
Gall gweithgareddau ‘amser gwyrdd’ hawdd a hygyrch ddigwydd mewn gofod gwyrdd neu glas, a gallant amrywio o gerdded mewn parc lleol, treulio amser ar lan y dŵr, mwynhau’r ardd, neu hyd yn oed wylio adar o falconi.
Mae'r fenter wedi'i llywio gan ymchwil a gynhaliwyd gan Ganolfan yr Amgylchedd ac Iechyd Dynol Prifysgol Caerwysg, a ganfu fod pobl sy'n treulio o leiaf 120 munud mewn natur yr wythnos yn fwy tebygol o nodi iechyd da a lles seicolegol uwch na'r rhai nad ydynt yn ymweld â natur o gwbl yn ystod wythnos gyffredin.
Dan arweiniad Prosiect Eden ac wedi’i wneud yn bosibl gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, The Ashken Family Foundation a Sefydliad Bupa, mae rhaglen Natur: Cysylltiadau ac Adferiad yn cael ei chyflwyno mewn partneriaeth ag Ymddiriedolaethau Natur Gwent, Ulster, Swydd Gaerhirfryn a’r Alban, ac Intelligent Health. Mae’n targedu cymunedau ledled y DU sydd wedi’u heffeithio waethaf gan newid hinsawdd ac anghydraddoldebau iechyd.
Mae Casnewydd yn un o chwe maes ffocws ar gyfer y rhaglen, ynghyd â Dundee, Morecambe, Belfast, Lerpwl a Chernyw.
I un o gyfranogwyr y rhaglen Simon Cook, 49, o Went, mae treulio amser mewn natur wedi chwarae rhan newidiol yn ei adferiad o heriau iechyd meddwl a dibyniaeth.
Ar ôl cael ei ryddhau o ysbyty seiciatrig yn 2018, atgyfeiriwyd Simon at grŵp cadwraeth a cherdded a redir gan Ymddiriedolaeth Natur Gwent. Gan ddisgrifio ei hun ar y pryd fel rhywun wedi'i ynysu'n gymdeithasol a heb hyder, dechreuodd brofi manteision treulio amser rheolaidd mewn mannau tawel, gwyrdd yn gyflym.
Dywedodd Simon: “Mae ymgysylltu’n rheolaidd â natur wedi rhoi trefn a strwythur i mi yn fy wythnos ac wedi meithrin ynof nid yn unig ymdeimlad o berthyn a balchder, ond diddordeb a chyffro dwfn am natur a bywyd gwyllt. Mae wedi helpu i fynd i’r afael ag unigedd cymdeithasol, wedi hyrwyddo ymwybyddiaeth ofalgar ac wedi gwella fy ngwydnwch, gan wneud ailwaelu yn llawer llai tebygol.”
Ar ôl mynychu mwy na 90 awr o weithgareddau sy'n seiliedig ar natur, dechreuodd Simon gefnogi cyfranogwyr eraill ac mae bellach yn cyflwyno sesiynau rheolaidd i Ymddiriedolaeth Natur Gwent fel mentor cyfoedion, gan dynnu ar ei brofiadau ei hun i helpu pobl sy'n wynebu heriau gan gynnwys trawma, dibyniaeth a phrofedigaeth.
Gan gefnogi ymgyrch Greentime17 Eden Project, ychwanegodd Simon: “Rwy’n ei chael hi mor werth chweil arsylwi’r newidiadau yn y tymhorau, adnabod gwahanol fathau o goed, gweld rhywogaethau prin o adar ac adnabod ffyngau a ffawna. Dyna pam rwy’n cefnogi ymgyrch Eden i annog pobl i dreulio mwy o amser mewn natur.
“Os nad ydych chi’n siŵr sut i gael eich 17 munud mewn natur, peidiwch â rhoi gormod o bwysau arnoch chi’ch hun. Ewch allan, arsylwch a gwnewch yn siŵr eich bod chi’n mwynhau eich hun.”
Daw'r gweithgaredd sydd wedi'i leoli yng Ngwent wrth i Eden Project gyfleu ei neges i'r cyhoedd yn ehangach yn y DU trwy arwydd 'Allanfa Argyfwng' byw enfawr wedi'i wneud yn bennaf o blanhigion sy'n goddef sychder.
Wedi'i ddadorchuddio yn Canary Wharf, Llundain i nodi lansio AmserGwyrdd17, mae'r gosodiad 6 x 3 metr wedi'i gynllunio i adlewyrchu'r argyfwng hinsawdd a chwymp bioamrywiaeth wrth annog pobl i gymryd yr 'allanfa' agosaf i natur.
Mae'r ymgyrch yn rhan o ymdrech strategol adnewyddedig Eden Project i sbarduno chwyldro sy'n ymgysylltu pobl mewn gweithredu cadarnhaol dros yr hinsawdd lle maen nhw'n byw, tra'n gwella eu hiechyd a'u lles eu hunain ar yr un pryd trwy dreulio amser yn y byd natur. Nod yr elusen yw cael o leiaf 10 miliwn yn fwy o bobl i deimlo manteision treulio 17 munud y dydd mewn natur a chymryd camau gweithredu dros natur a'r hinsawdd erbyn 2028.
Dywedodd Andy Jasper, Prif Swyddog Gweithredol Prosiect Eden: “Rwy’n dwlu ar y ffaith y gall dim ond 17 munud mewn natur y dydd wneud gwir wahaniaeth i bawb. Ewch allan, cerddwch, anadlwch, sylwch ar yr hyn sydd o’ch cwmpas. Po fwyaf cysylltiedig ydym â natur, y gorau yr ydym yn teimlo, a’r mwyaf yr ydym yn ei werthfawrogi a’i diogelu.”
“Rwy’n hynod falch bod ein helusen Eden Project yn arwain y gwaith hwn ochr yn ochr â’n partneriaid gwych. Mae AmserGwyrdd17 yn ymwneud ag ysbrydoli miliynau o bobl i wneud un newid bach a all, gyda’i gilydd, gael effaith enfawr ar iechyd pobl ac adferiad natur. Dwy funud ar bymtheg: gall unrhyw un ei wneud, a dylai pawb ei wneud.”
AmserGwyrdd17 yw'r ymgyrch ymgysylltu cyhoeddus sy'n anelu at gyrraedd 10 miliwn dros dair blynedd – mae'n rhan o Natur: Cysylltiadau ac Adferiad a rhaglen ehangach Cysylltiadau Natur Eden Project, un o flaenoriaethau strategol allweddol yr elusen dros y 25 mlynedd nesaf.
Darganfyddwch fwy yn www.greentime17.com.
